انواع چاپ : ۱)چاپ سیلک ۲)چاپ افست  ۳)چاپ ملخی  ۴)چاپ لترپرس

*چـــــــاپ سیــــــلــــــک *

چاپ سیلک توسط یه وسیله کوچیک انجام می گیره  که توی خونه هم می شه باهاش  کار کرد این وسیله، کوچیک وقابل حمل هستش و یک چهار چوب داره که بسته به ابعاد کار متغیره .این دستگاه یه وسیله مکانیکی میباشد که یکی از اجزای اون توری نام دارد رنگ از روی این توری ها بر روی کار قرار می گیرد.

همونطور که قبلاً گفتم نوع چاپ برای طراحی خیلی مهمه طرحی که قراره سیلک کار بشه باید  دارای  نقاط درشت باشه، طرح باید واضح باشه و محدوده رنگها (اگر می خواد بیشتر از یک رنگ کار کنید ) مشخص و ترجیحاً کمی  فاصله دار  باشند. این برای آن است که رنگها در هم ادغام نشود.

مراحل چاپ سیلک به صورت زیر می باشد :

۱) طراحی طرح ، با توجه به اصول گفته شده .

۲) از روی طرح پرینت سیاه وسفید در ابعاد لازم برای چاپ گرفته می شود مثلا برای چاپ روی نایلون کادر وسط نایلون رادر نظر گرفته وطرح را با آن ابعاد پرینت می گیریم .

۳) کاغذ پرینت شده را به روغن پارافین آغشته کرده تا کاملا شفاف شود .

۴) روی توری دستگاه سیلک داروی مخصوص کار سیلک را زده وصبر می کنیم تاخشک شود .

۵) طرح روغن زده شده را به توری پرس می کنیم .

۶) میز نور را روشن کرده تا به طرح نور تابانده شده وطرح بروی توری منعکس شود مدتی صبر می کنیم این زمان به نوع داروی مصرفی سیلک بستگی دارد .

۷) بعد از انعکاس طرح بر روی توری آن را با آب شستشو داده  ومی گذاریم خشک شود . مراحل انجام شده را به اصطلاح  تهیه شابلون یا کلیشه می گویند .

۹) شابلون را به دستگاه سیلک بسته کار را (کاغذ ،نایلون و…) در زیر دستگاه بدقت قرار می دهیم.

۱۰)رنگ را روی توری ریخته و با کاردک مخصوص آن را بر روی توری می کشیم .

۱۱) بعد از اتمام رنگ ریزی کار را از زیر دستگاه براشته پهن می کنیم تا خشک شود. برای کار  نایلون عمدتا از طناب جهت خشک  کردن استفاده می کنند. در بعضی موارد نیز از مواد خشک کن در رنگ برای سریعتر خشک شدن کار کمک می گیرند.

۱۲) برای هر تعداد رنگ یک توری (شابلون ) تهیه می شود.

۱۳)از کلیشه ها یا همان شابلون ها می توان در نوبت های دیگر  چاپ سیلک استفاده کرد .

۱۴)از چاپ سیلک بیشتر برای چاپ روی انواع نایلون ، پلاستیک های دسته دار ،کرافت (ساکهای  کاغذی ) ظروف یک بار مصرف ،تی شرت های تبلیغاتی و…استفاده می کنند. البته این عمل را می توان با دستگاه های که مخصوص اینگونه چاپ ها هستند نیز انجام داد که   به آن چاپ تامپو می گویند .این چاپ به مراتب کیفیت بهتری نسبت به چاپ سیلک دارد . با این دستگاه میتوان چاپ چهار رنگ را روی نایلون  انجام داد. در این نوع چاپ رنگ به راحتی از

پلاستیک جدا نمی شود اما اگر در چاپ سیلک از مواد خوبی استفاده نکنند رنگ به راحتی از پلاستیک کنده می شود. کشور ترکیه چاپ بسیار زیبای بر روی پلاستیک انجام می دهد تا جایی که من اطلاع دارم  سوپر مارکتهای معتبر ،شرکتهای تولیدی بزرگ که به ساکهای تبلیغاتی (کرافت ) ونایلونهای دسته دار در تیراژ بالا نیاز دارند به خاطر کیفیت بالای کار به ترکیه سفارش می دهند. (متاسفانه )

*چــــــــــــاپ افـــــــــســــــــــت *
چاپ افست توسط دستگاهای اتوماتیکی انجام می شود . این دستگاهها بزرگ بوده وعمدتا قیمتهای بسیار بالای دارند .هر چند هر روزه دستگاهای مدرن تر با کیفیت چاپ بهتری به بازار عرضه می شود .توسط این دستگاها میتوان کار را با هر تعداد رنگ چاپ کرد . امروزه ماشین های چاپ ۹رنگ  نیز در بازار وجود دارد.که کارهای هنری را با کیفیت بسیار بالای چاپ می کند .

در ایران اکثر چاپخانه ها از ماشین چاپ ۴ رنگ استفاده می کنند.

برای چاپ افست باید مراحل زیر را انجام بدهید :

۱)طراحی طرح مورد نظر (در این جا فرض را بر این می گیریم که کار چهار رنگ می خواهد چاپ  شود)وقتی می گوییم چاپ چهار رنگ منظور این نیست که فقط در طرح چهار رنگ وجود دارد .بلکه رنگهای موجود در طرح ترکیبی از همان چهار رنگ اصلی ( Cyan , Magenta , Yellow ,  blacK )  هستند . پس می توانید تعداد رنگهای ترکیبی زیادی در طرح داشته باشید مثل صورتی،بنفش ، قهوه ای ،و… بعد از انتخاب گزینه CMYK برای فایل ایجاد شده  میتوان از پالت Channels تعداد کانالهای رنگ را مشاهده کرد .

همین جا یه نکته ای رو که خودم تجربه کردم بهتون بگم انتخاب رنگ درچاپ خوب طرح خیلی همه  سعی کنید از رنگهای کدر برای زمینه کاری که توش ریزه کاری دارید مثل متن  استفاده نکنید . اگر مجبور به انتخاب یه همچین رنگی بودید از فونتهای خواناتر استفاده کنید .

یه نکته دیگه اینکه از اطراف کادر  همیشه چند میلی متر به داخل فاصله بزارید تا موقع برش قسمتی از متن یا طرح حذف نشه .

۲) خوب حالا فرض می کنیم طرح آماده شده فایل JPG یا TIF  اونو می سازیم . البته  طرح رو نیز با فرمت اختصاصی  نرم افزار ذخیره کنید .

۳)برای چاپ کار طراحی شده باید فرم چاپی ایجاد  کنیم .یعنی یک طرح به تنهای چاپ نمیشه

بلکه همراه طرحهای دیگه در یک فرم چیده شده و برای چاپ آماده می شه .در اینجا نوع کار هم خیلی مهمه برای چاپ یه ست اداری سربرگ، فاکتور ،کاغذ یاداشت ،پاکت نامه و…در یک فرم چیده میشوند چرا که باید بر روی کاغذ چاپ شوند .اما فرم مربوط به کارت ویزیت ، بروشور  ،فولدرو… بر روی کاغذ مقوا گلاسه چاپ میشوند .وبرای جعبه کالاها عمدتا از مقوای پشت طوسی استفاده می شود که ضخامت بیشتری دارد .
۴) ابعاد فرم های چاپی متفاوت هست وبه تعدادو ابعاد  کارهای طراحی شده شما بستگی مثلا :
۳۵*۵۰ – ۲۵*۳۵  -۴۴*۶۰  – ۵۰*۷۰   ابعاد های متداول فرم های چاپی هستند .

نکته :گاهی وقتا یک کار خودش یه فرم میشه مثل پوستر یا جلد کتاب ومجله .

۵) یک فایل با ابعاد های گفته شده در بالا ایجادمی کنیم .کارهای طراحی شده راکه با فرمت TIF ذخیره کردیم  به درون آن منتقل می کنیم(فرمت TIF از کیفیت بیشتری برخورداراست تا JPG ) کارها را کنار هم می چینیم دراین هنگام باید دقت داشته باشید برای خط برش بین کارها فاصله بگذارید . (تقریبا ۳ میلی متر) از قسمت بالای کار نیز ۱٫۵ تا ۲ سانتی متر فاصله بگذارید که در اصطلاح به آن لب پنچه گفته می شود . سعی کنید فرم را با کار پر کنید وجای خالی روی آن باقی نگذارید (برای استفاده بهینه از هزینه انجام شده .)

نکته : نرم افزار Corel DRAW امکانات ویژهای برای چیدن فرم دارد .

۶) فرم چاپی را با فرمت TIF ذخیره کرده و این فایل را روی CD کپی کنید .

۷) حالا باید از روی فرم چاپی فیلم تهیه کنید . به مکانهای که این خدمات را عرضه می کنند لیتوگرافی گفته می شود .در لیتوگرافی از روی فرم شما توسط دستگاه Image setter فیلم تهیه می شود برای هر کانال رنگ یک فیلم برای یک فرم چهار رنگ چهار عدد فیلم به ابعاد فرم چاپی تهیه می شود .در فتوشاپ از طریق پالت channela می توانید تعداد کانالهای رنگ را ببینید.

نکته :قیمت تهیه فیلم سانتی محاسبه می شود (قیمت روز رو ندارم)

بعد از تهیه فیلم نوبت به تهیه زینک است .زینک ها ورق های نازکی از آلیاژهای ساخته شده با آلومینیوم و روی هستند که فیلم بر روی آنها معکس می شود این عمل توسط دستگاهی که به اصطلاح به آن دستگاه کپی زینک می گویند انجام می گردد .فیلمها در دستگاه قرار داده  شده وتوسط دستگاه به شدت نور به آن تابانده می شود . بدین ترتیب محتویات فیلم بر روی ورقه های زینک منعکس یا کپی می شود. در این مرحله نیز برای هر رنگ یک زینک گرفته خواهد
شد . (برای کار چهار رنگ چهار زینک ).

نکته :امروزه با پیشرفت صنعت چاپ دستگاههای به بازار آمده که مرحله تهیه فیلم را حذف می کند ومستقیما از روی CD فرم چاپی زینک تهیه می نماید .در این روش کار از کیفیت بیشتری   برخورداربوده وقیمت کار نیز کمی بیشتر میشود به این دستگاه، Plate setter  گفته می شود .

۸) زینک به چاپخانه منتقل میشود و توسط ماشین چی (شخصی که با دستگاهای چاپ کارمیکند)زینک را به ماشین چاپ می بندد.ماشینهای چاپ چهار رنگ داری چهار مخزن رنگ هستند  که هر زینک از یک رنگ تغزیه میکند . در دستگاه چاپ علاوه بر زینک ها کاغذ های سفید نیز قرار دارند . ماشین برای چاپ فرم، چهار بار رنگ را روی آن منتقل می کند تا کار چهار رنگ چاپ شود .این کاغذها به تعداد مورد نظر شما چاپ میشوند عمدتا ۱۰۰۰برگ به بالا چون چاپخانه ها برای هر نوبت چاپ پول ۵۰۰۰ برگ را در یافت می کنند .

۹) اگر  فرم چاپ شده کاغذی باشد به مرحله برش فرستاده می شود .

۱۰) اگر کار مقوای گلاسه با شد یک تا دومرحله دیگر را باید طی کند .

۱۱)اگر در فرم طرحی با کادر خاص داشته باشیم مثلا کادر منحنی  یا شکسته برای جعبه یا هر چیز دیگر .در این مرحله یک برگ از فرم چاپ شده را به قالب گیری برده واز روی آن قالب تهیه می کنند .
نکته :قالبها یک تخته نئوپان به ابعاد فرم چاپی هستند که در محل خطوط خاص موجود در فرم تیغهای عمودی  بر روی تخته نصب شده است .

۱۲) بقیه فرمهای برای روکش زدن آماده می شوند .اگر دقت کرده با شید روی جلد کتابها یا سطح کارتهای ویزیت روکشی براق وجود دارد .این عمل نیز توسط دستگاهای مخصوص در چاپخانه  انجام می شود .(به این مرحله روکش زنی گفته می شود).

نکته :روکش ها انواع مختلف دارند که چند تا از آنها را نام می برم .UV،UR،سلفون، ورنی سرد ،ورنی داغ و برخی رزین ها (مواد شیمیایی خاص ) که وقتی روی ناحیه ای خاص از یک فرم توسط زینک مالیده می شوند باعث باد کردن و متلاشی شدن الیاف کاغذ در آن ناحیه می شوند که جلوه ای مانند کرکی شدن در آن ناحیه ایجاد می‌کند ( احتمالا پوستر هایی رو دیدین که تصویر یک جوجه در آن است وبدن جوجه کاملا برجسه و کرکی شده ! ) …..

۱۳)بعد از ساخت قالب فرمهای چاپی که حالا روکش زده شده وسرد شده اند روی قالب قرار داده شده و با فشاری تعین شده پرس می شوند تا خطوط خاص برش زده شوند وطرحها از فرم چاپی جدا شوند.به دستگاهی که این عمل را انجام می دهد دستگاه لتر پرس گویند.

۱۴) اگر فرم چاپی شما داری خطوط خاص نباشند مثلا یه فرم کارت ویزیت مستطیل شکل نیازی به قالب گیری ندارند ودر چاپخانه توسط دستگاهی به نام گیوتین برش داده می شوند .

نکته: وقتی می گویند از اطراف کادر طرح کمی به داخل کادر فاصله بگذارید برای آن است که در اغلب چاپخانه ها عمل گیوتین زدن را کمی بی دقت انجام می دهند بنابراین ممکن است کناره های طرح زده شود .

۱۵)اگر در فرم چاپی شما طرحی مانند پاکت نامه یا جعبه باشد برای چسباندن آن به مرحله پاکت چسبانی برده می شود .

۱۶)مرحله آخر کارها تفکیک ، بسته بندی  وآماده تحویل می شوند .

*چـــــــــــــاپ مــــــــــــلــــــــخــــــــــی *

چاپ ملخی که می توان گفت جزء چاپ های سنتی به حساب می آیند فقط می تواند یک رنگ را بر روی کاغذ یا مقوا چاپ کند .در قدیم برای چاپ روی جعبه های شیرینی از این روش استفاده می کردند (یادتون هست!در ب جعبه سفید بود واسم،آدرس  قنادی روی اون با یک رنگ مشکی یا آبی یا قرمز نوشته شده بود  ) .

دستگاه چاپی ملخی مثل ماشین تحریر های قدیمی عمل می کنند .حروف سربی روی پایه های قرار دارد ،حروف به جوهر آغشته شده و برروی کاغذ می خورند.

اگر بخواهند طرحی را چاپ ملخی بزنند باید از طرح کلیشه سربی بسازند .

دستگاه چاپ ملخی مدرن نیست وکیفیت پاینی نسبت به چاپ افست دارد .این دستگاه در حین کار صدای بسیار جالبی دارد